197
81. Usu Pu am an u ia
82. Usu Sa uni Maunu
ia
Eseta
'o le af. o Loli i Yaipu'a tasi 'o Maunu uia Sag eie ma Mataouli
L o v i u e
'o le af. o Lili'o i Fagasä Tutuila
tasi 'o Saunoaga feine tasi 'o Tolopa teine tasi 'o Tataliga teine
dieser Maunu, auch Sauni genannt nach seiner Verwandtschaft in Leulumoega (Alipia), ist der Gewährsmann, dem ich die meisten dieser Stammbäume verdanke. Er ist ein Sprecher von Tufulele und galt allgemein während der Kriegs- zeit Ende 1898 und 1899 als der erfahrenste auch unter den alten Samo- anern (siehe Abt. li. er war 1898 ungefähr 70 Jahre alt. Den Krieg von 1848 hat er als Junge teilweise mitgemacht.
c. Ueberlieferungen.
1. Die Geschichte von Letufuga 1 in Safotulafai.
'0 le mea ua uofo ai Fa'alulumaga, le afaline o le Tuiaana Uütele ia Letufuga, ona 'o le taua na si'i e lona tamä i Savai'i. Ona ö atu lea 'o 'au a Tuiaana; tau le taua, ao seit lupe Letufuga i uta i le vao. Ona tulia lea 'o le Fa'asaleleaga i le vao. Ona gaui lea 'o le na'a 3 a Letufuga; ona nionio'e ifo 4 lea 'o ia nia le nlu o le na'a. Ona alu ifo lea 'o Letufuga, 'ua tau'alo'alo 5 6 ifo i le vao. Ona tulia 'o Aana i le sanii e Letufuga.
Ona fa'apea lea 'o Tuiaana: 'O ai lelä tagata le ma'alo'alo 0 mai le vao? '0 le tagata lava lenä 'ua tulia ai 'au nei?
Ona fai atu lea 'o le isi tagata: '() le ali'i 'o Letufuga 'ua na fasi mai lo tatou falenpoln!
Ona fa'apea ai lea 'o le ali'i: 'Au mai lenä ali'i ina igoa Tufugama'alomaivao.
Ona toe fa'asaga atu lea 'o Letufuga, 'ua sasa le Fa'asaleleaga ma fai atu: 'Anale tuliloaina Aana i le sami.
Ona fa'apea lea 'o Tuiaana: '0 le a 'ave le teine lea mo tatou togiola e fai ma avä a Letufuga.
'A 'o le a Tufugapule ma Tufuga-' t o'atama'i.
Die Ursache, weshalb Fa'aluluiiiaga, die Tochter des Tuiaana Uütele, den Letufuga heiratete 2 , war der Krieg, welchen ihr Vater gegen Savai'i führte. Die Kriegsseharen des Tuiaana kamen gezogen; es tobte der Krieg, während Letufuga inlands im Busch Taulien fing. Die Fa'asaleleaga-Leute wurden in den Busch gejagt. Da zerbrach Letufuga sein Fanggerät und rannte hinab mit dem Kopf des Fangstocks. Er ging hinab und erschien bald hier, bald dort im Busch. Und die Aana-Leute wurden von Letufuga ins Meer getrieben.
Da sprach der Tuiaana : Wer ist jener Mann, der bald hier, bald dort aus dem Busch herauskommt V Jener Mann, welcher unsere Leute in die Flucht geschlagen hat?
Da sprach einer der Leute: Der Häuptling Letufuga ist es, welcher unser falenpoln geschlagen hat!
Darauf sprach der Herr: Überbringt jenem Häuptling den Namen Tufugama'alomaivao.
Darauf forderte Letufuga seine Leute wiederholent- licli auf (den Kampf aufzugeben), er schlug sie (die Fa'asaleleaga) und sprach zu ihnen: Jagt docli die Aana-Leute nicht ins Meer!
Darauf sprach der Tuiaana: Bringt ihm das Mädchen als unser Lösegehl, damit sie Letufuga zu seiner Frau mache.
Daher heisst es Tufuga der Befehlende und Tufuga der Grollende 7 .
1 Abst. siehe III. b. 1. gen 16 (p. 85), vergl. auch Up. von Safotulafai p. 48.
2 Siehe b. 2. gen 17.
3 na’a heissen die zwei Gerten, welche an den Fangstock angesetzt werden, um das Netz zu halten (siehe II. Band bei Taube).
4 ifo hinab, da die Taubenfangplätze hoch liegen.
5 tau'alo'alo, bald hier, bald dort erscheinen.
6 tau('alo) ma('alo) Präfixe, ersteres das Fortdauernde, das zweite das Vollendete bezeichnend.
7 Siehe die ftp. von Safotulafai p. 48.