457
und Newell (J. P. S. IV. 1895) nennt auch Fafie, den Gott dev Sasulu, im Zusammenhang mit Bootbau (Schill' Tautele). Auch in dev Geschichte von Mata'afa von Faleata (p. 255) wivd ein Tafa'i- gata genannt, wie denn iibevhaupt dev Name nicht gav so selten zu sein scheint. Abev ein deutlichen Zusammenhang evhellte bis jetzt nicht, was um so evklävlichev ist, als iihev Lata und seine Vovfahven ein Gewivv von Sagen und Mythen vovhanden ist, denen histovischer Kenn vielleicht nicht niehv ganz sicliev ausgeschält wenden kann.
28. Die Geschichte von Tu'uleama'aga 1 ( O le tala ia Tu'uleama'aga).
'0 le tautai a le ali'i 'o Ulusele, 'o le ali i o le nu'u lea 'o Afuli i Manu'a, sa fa'asaga lenei tautai 'o Tii'u, e fai le faiva
0 faifaga ia maua ai ni i : a ma le ali'i lea 'o Ulusele, 'a 'o le aiga o Ulusele sa fa'asaga e fai umu, e 'ave ma le tautai ma lana äiga e taumamafa. Sa fa'apea i aso 'uma lava, i aso 'uma la lava feagaiga. Ona o'o lea i le tasi aso, 'o le a fa'a'a'e le faga i uta, 'ina 'ua ulu ai le i'a tele, 'o le tanafa 2 le igoa o le i'a. 'Ua faia e le tautai nei se mea leaga, 'ua na nana le i'a, 'ua leiloa lea mea e le ali'i 'o Ulusele ma lona äiga. Ai 'o le po na fai ai lea mea e lenei tautai 'o Tu'u.
Ona o'o lea i le tasi aso, ona alu ifo ai lea 'o le ali'i nei 'o Ulusele e tafao i le matafaga; ona alu ane lea e tilotilo i le faga 'o fa'alä. Ona va'ai ifo lea 'o Tu'u, 'o tü le ali'i nei i tafatafa a le faga ma matamata ai. Ona matamata, matamata lea 'o lenei ali’i 'o Ulusele. Ona na iloa lea 'o se unai'a 'o l»ipi : i i totonu o le faga, 'o le una lava a le i'a lea a le tanafa, 'o le una ai na mafa'i i le taumafaiga o le i'a, 'ina 'ua va'ili a'e. Ona tago lea i ai 'o le ali'i nei 'o Ulusele ma na 'ave
1 lona fale, 'a e leiloa e le fanau ma le äiga.
Ona o'o lea i le taeao, ona fai atu lea a le ali'i i le fanau: E ö e fai se umu, auä le tautai. Ona ö lea e fai le umu. Ona fai atu lea a le ali'i: 'A pusa le umu, 'a'ami ma a'u, 'ou te alu atu, e fai se lu'au 3 , e 'ave a'i le umu ma le tautai. Ona alu ane lea 'o le ali'i 'ua fai le lu'au, 'ua fa'asalafa le una i le lu'au, i totonu o le lu'au. 'Ua 'ofu ai le una i le lu'au. Ona fu'e lea 'o le umu, ona fai atu lea 'o le ali'i: la fu'e le lu'au e 'ave i le umu ma le tautai, le lu'au 'o i ai le una. Ona 'ave ai lea i le tautai 'o lea umu. 'Ua lilo lava i le tautai se mea fa'apea 'o faia e le ali'i.
Dev Fischev des Häuptlings Ulusele, des Häuptlings dev Dovfschaft Afuli in Manu'a, evbot sich, diesen Fischev Tu'u, mit Fangküvben Fischfang zu betreiben, um Fische füv den Häuptling Ulusele zu fangen, wähnend die Familie des Ulusele Essen zu machen befahl, um es dem Fischev und seinen Familie zu bvingen zum Essen. So wav es schon seit sehv vielen Tagen, und seit sehv vielen Tagen bestand diesen Yevtvag. Eines Tages abev geschah es, als dev Fangkovb aus Land lievauf- gebvacht wunde, dass ein gvossev Fisch davinnen wav, ein Fisch mit Namen tanafa. Dev Fischev tliat nun etwas sehv übles; ev vevbavg den Fisch, so dass dev Häuptling Ulusele und seine Familie nichts davon ev- fuhven.
Eines Tages nun kam dev Häuptling Ulusele an den Stvand herunter, um spazieven zu gehen; ev ging, die Fangküvbe anzuschauen, welche in dev Sonne lagen. Tu'u sah den Häuptling unten neben den Fangküvben stellen und sie betvachten. Ev schaute und schaute, diesen Häuptling Ulusele. Ev sah eine Fischschuppe innen in dem Kovbe kleben, eine Schuppe des Fisches tanafa, eine Schuppe, die abging bei dem Versuch, den Fisch hevauszunehmen. Davauf griff dev Häuptling Ulusele nach ihv und nahm sie in sein Haus, ohne dass es seine Kindev und seine Familie wussten.
Als dev nächste Movgen kam, spvach dev Häuptling zu seinen Kindevn: Macht Essen fertig füv den Fischev. Davauf gingen sie, um den Ofen zu machen. Davauf spvach dev Häuptling: Wenn ihv den Ofen anzündet, kommt zu miv, ich gehe dann hin, ein lu'au zu machen, um eine Speise dem Fischev zu bvingen. Davauf ging dev Häuptling hin und machte ein lu'au, und legte die Schuppe flach auf das lu'au hinauf, mitten hinein. Dann kleidete ev die Schuppe mit dem lu'au ein. Als nun dev Ofen geleevt wevden sollte, da spvach dev Häuptling: Nehmt das lu'au heraus und bvingt es als Essen dem Fischev (das lu'au, in dem die Schuppe wav). Davauf bvachten sie dem Fischev jenes Gericht. Dev Fischev abev ahnte nichts von dem, was dev Häuptling gethan hatte.
1 Diese Geschichte wird von v. Bülow erzählt in Samoanische Sagen, Globus, 1896. Bei Tntuila hört aber die Geschichte auf; nur Tu'u genannt, le ama'aga kommt wohl daher, dass Tu'u den Ausleger (ama) des Lagafua aufrichtete; siehe unten. Ein solo hierzu befindet sich in Pratt’s Dictionary i>. 48, der auf das Weiterlehen des Tun in Savai'i Bezug nimmt. Näheres am Ende dieser Erzählung.
2 tanafa heisst ein grosser lalafutu; siehe II. Band, ulu eintreten, siehe ulufale.
3 lu'au wird ein grosses Kleid palusami genannt. Siehe II. Band.
A. Krämer, Die Samoa*T»seln.
58