faigatä tele. r A 'ua lemafai lava Fua'au, 'na fai atu tä'asaga pea e tau le taua, ia fa'a- nialolosi lava, 'aüa le fa'avaivai. 'l T a niatua mata'u tele lava, 'ua lemafai lava ona fai 'o se taua, 'ua tele lava le fefe. ()na fai atu lea 'o Fua'au: 'Afai 'ua ton fa'avaivai, tu’u niaia pea ia te a'u. Ona usita'i lea i ai 'o Tutuila,
Ona o'o atu loa lea 'o Toga i Tutuila, ua nofo ai ma sava-li lo latou malö; 'a 'o Fua'au 'ua mafaufau, po 'o le a le mea a maua ai Toga. Ona manatua lea 'o le toa'o lo'o i le fanua i Fatugau. Ona alu lea 'o Fua'au,
0 le a tä le toa; 'a e fai atu le ali’i 'o Yaoia ia Fua'au: 'Afai e tä lau la'au, ia nianiti le lau, ia pulu 1 2 fo'i le ‘au e sasapala'i ulu o Togamamao. Ona toe fai atu lea 'o Yaoia: Fua'au e, ia tauane ma 'oe; 'afai e le tulia Toga, 'o le ä maua i tatou i se faigatä, auä ’o lou loto 'o le a tau ai nei le taua. Ona tali atu lea 'o Fua'au ia Yaoia: Tu'u maia pea, faitalia a'u ’o taeao, 'o le a 'ou tä'asaga e tau ai le taua.
Ona malama loa lea 'o le taeao, ona tau loa lea 'o le taua. Na matuä tele lava le fasi ’o Toga. Ona tulia loa lea 'o Toga, 'ua tulia
1 le sanii 'ua aga'i mai lava le tuli o Tutuila i Upolu. Ona fa'apotopoto lea 'o le itutaua a Fua'au, 'o le a faitau le fasi 'o Toga. Ona faitau ai lea e tasi le mano o tagata.
'l T a i’u le taua, 'ua tulia Toga. 'Ua matuä tiatia tele lava Tutuila ma le fa'afetai, 'ina 'ua malö 'o Fua'au.
grosse Schwierigkeiten geraten. Aber Fua'au wollte nicht, er redete stets darauf hinweisend, dass man kämpfen müsse, sie sollten stark sein, nicht schwache Memmen. Alter sie hatten gar grosse Furcht ; sie wollten keinen Krieg anfangen, so gross war ihre Angst, I)a sprach Fua'au: Wenn ihr schwach und feige seid, so überlasst es mir allein. Darauf gehorchte ihm Tutuila,
Als darauf die Tonganer in Tutuila angekommen waren, setzten sie sich fest und schickten ihre Gewaltboten herum; aber Fua'au sann darüber nach, auf welche Weise er die Tonganer fangen könnte. Er gedachte des toa-Baumes, der auf seinem Lande in Fatugau stand. Darauf ging er und schlug den toa um, aber es sprach der Häuptling Yaoia zu Fua'au: Wenn du deinen Baum umschlägst, mache das Blatt dünn und umwickle den Handgriff mit Kokosfasern, um die Köpfe der Tonganer einzuschlagen. Und wieder sprach Yaoia: Fua'au, sieh dich vor; wenn du die Tonganer nicht verjagst, dann geraten wir in grosse Schwierigkeiten, weil du ja willst, dass jetzt gekämpft werde. Da antwortete Fua'au dem Yaoia: Lass es nur, lasst mich nur morgen machen, denn ich weise darauf hin, dass gekämpft werden muss.
Als nun der Morgen anbrach, wurde alsbald gekämpft. Eine ungeheuere Zahl von Tonganern wurde erschlagen. Sie wurden in die Flucht getrieben, ins Meer gejagt und wandten sich von Tutuila verjagt nach Upolu 3 . Darauf versammelte sich die Kriegsseite des Fua'au, um die Zahl der Erschlagenen zu zählen. Und sie zählten einmal 10 000 Menschen 4 5 .
Der Krieg war aus und Tonga war vertrieben. Und Tutuila war voll von Freude und Dank, dass Fua'au siegreich gewesen war.
11. Dieser Gesang ist vom Häuptling Fua'au (O le solo lenei i le ali'i 'o
Fua'au).
Fua'au e, lo'u tai 'ua tea r> Lo'u tai e le fati se galu, Lo'u nu'u e le 'olo se manu, E matata'u ia te a'u.
Fua'au, mein Meer ist weiss,
Mein Meer hat keine Brecher,
An meinem Orte singen keine Vögel, Denn sie sind erschreckt über mich.
Taia le toa i Fatugau,
'Atä la’u la'au ia nianiti le lau Ia pulu le 'au,
E sasa a'i ulu o Togamamao
Ich halte den toa in Fatugau umgeschlagen,
Und habe mein Holz als dünnes Blatt geschnitten, Und den Handgriff mit Kokosfasern umwickelt, Damit habe ich die Tonganer auf den Kopf geschlagen.
‘O a'u 'o Fua'autoa mai Pagopago Ma la'u täsolo ü e to'amano Ma le tuli 'o Toga na alu atu.
Ich, Fua'autoa von Pagopago,
Die Zahl, die ich erschlug, ist 10000,
Ich jagte die Toganer und sie gingen fort.
1 toa Cumurinu mit sehr festem Holz.
- pulu tlie Fasern der Kokosnusshiille, aus der der Bindfaden 'afa gedreht, wird.
3 Auch von Fpolu wurden sie durch Tuna und Fata hinausgejagt, siehe p. 2f>9.
4 10 00U ist wohl sehr übertrieben, meint eben sehr viel.
5 tea weiss, glänzend, glatt.
0 täsolo die Zahl der Erschlagenen.
A. Krämer, Die Samoa-Tnseln.
4f)