RECTOR& PROFESSORESP ILLUSTRIS SCHOLA BREMENSIS LECTORI S.

n disquifitionibus, quid magis expediat, vitam agere privatam an publicis dicatam negotiis atque illorum curis

diftrictam, admirari fubit, prifcos Philofophos edixiffe toties, a fe difilentia& ex adverfo fibi oppofita. Facile effet, farraginem talium contrariantium fententiarum, quibus altera alteri præfertur, congerere, fed cum inde nulla redundet tilitas, conducit in cauffas diffonarum opinionum inquirere. Uti fectæ difcrepabant in doctri­nis moralibus& politicis, ac inde diverfo modo ad civitatem plus minusve erant accommodatæ, diverfa fenferunt, de negotiis, de otio& de ignavia. Etenim fere omnes confueverant vitam in has tres claffes difpefcere, præeunte HEODO, quem plurimi imitati funt, indicante ERASMO ad adagium nec fibi nec aliis utilis( Adag. Chil. V. pag. 500.) ut negotia, quafi negatio otii, dicant occupationes, quibus aliis fimul confulitur, otium, quibus nobis folum vivendo, confulimus, ignavia autem, mores contemnendos eorum, qui ut ait CICERO( de Offic. 12) nec fibi nec aliis profunt, in quibus nullus labor, nulla cura, nulla induftria eft. Quemlibet ex prima claffe HESIODUS avag 50%, ex fecunda idov, ex tertia axerov avdea, jure merito appellat. Inertiam, quæ corporibus ineft, cujusque vires ad motus explicandos recentior Philofophia menfurat, animis autem neutiquam, nulla fectarum commendavit, fi paucas atque minutas exceperis, enatas in regionibus ad Orientem fitis, ubi æftus corpora enervat, contemplativam ut appella­tur commendantes vitam, quales PHILONIS immerito laudati Therapeutæ, inter Mahumedanos Dervichi, poenitentes Brachmanum, prifci Gymnofophiftæ cum defidiofis Eremitis atque Anachoretis. Difceptationis cardo verfatur circa negotia& laude fua non omnino defraudandum honeftum otium. Italicæ fectæ placita obfcura illa, quis fatis intelligit? PYTHAGORE fcitum ads Biuras de quo an recte dictum PLUTARCHUS commorario difputat, non concordat cum altero Choenici ne infideas, uti illud poft PLUTARCHUM& ATHENAEUM intelligendum effe docet, curas de vietu non effe procraftinandas, ALCIATUS( Parerg. L. I. cap. 17.) Interes Pythagoræorum dogmata feceffui magis quam civitati conveniunt. Academia& Peripatus negotia gerenda fuaferunt, fectæ illæ ad focialem compofitæ vitam, dum earum Auctores politi erant, PLATO elegantia Attica, ARISTOTELES vero aulicis, in commoratione cum Ale­xandro moribus, qui( in Ethicis ad Nicomachum& in Politicorum libris) u rique vitæ generi, negotiofum tamen præferendo, regulam ponit, infignite( Polit. VII, cap. 15.) Avdréias per non nagregías de weds Try doxorías, Quoocías de mos To: Fortitudine& tolerantia opus eft in negotio, Philofophia autem in otio. Eleatica vero& Stoica fecta, quæ fecum non confiftunt, præcipiunt. EPICURI indolentia, ut fibi prodeffet, fibi viveret quisque, animum follicitabat, ZENONIS vero aufteritas impatientes, quantum creparet dwadia& contumaces redde­bat affeclas, quorum fanguinem moresque inde propullulantes a peλaiva xoàn, ad publica ineptos reddente homines, purgare non poterat fapientia tam celebrata. Epicuræum audi HORA­TIUM( Epod. II.) agriculturæ occupationes fupra alias omnes, mercaturæ, militiæ& fori, extollentem Beatus ille, qui procul negotiis, ut prifca gens mortalium, paterna rura bobus exercet fuis. Stoicis id olim objectum, invidiam omni amoliente nifu, fed fucceffu parum felici SENECA( Epift. 73) Errare mihi videntur, qui exiftimant Philofophie buic fideliter deditos, contumaces effe ac refractarios& CONTEMTORES Magiftratuum& Regum, EORUMVE PER QUOS PUZLICA ADMINISTRANTUR. E contrario enim, nulli adverfus eos gratiores funt, nec immerito. enim plus præftant, quam QUIBUS FRUI LICET TRANQUILLO OTio. Adverfàntium fibi fententiarum fontes detegimus plures. Perciti ceftro gloria, labores in publica commoda vergentes magnifice deprædicant, in rebus adverfis negotia damnant cum curis publicis. CICERONIS habemus exemplum, non fine ambitione ad rempublicam accedentis, fed ut ait SENECA( de brevit. Vite c. 5.) jactatus inter Catilinas Clodiosque, Pompejosque& Craffos -nec fecundis rebus quietus, nec adverfarum patiens, quotiens illum ipfum Confulatum fuum, non fine caufa, fed fine fine laudatum deteftatus? Sic placita enuntiabant, juxta animi, quos fentiebant, e rebus quæ circumftabant, enatos affectus. Alia caufa in prava colligendi ratione latet, mifcentes vocum fignificatus, quos apud Rhetores habent, tralatitios& varios, cum accuratis iftis quos Philofophia requirit. En exemplum; Libertatem fervituti oppofitam& recte quidem, tanquam ingens reputabant beneficium, hanc in mancipiis fuis orrentes. Publica curantem, tanquam femiliberum ut CICERO fe appellat, imo tanquam fervum fpectabant, unde SENECA magnam fortu­nam magnam fervitutem appellando& notiones urrasque confundendo, tam fervide negotia aliquoties diffuafit, ac ipfe illa antea in Aula Neronis, exercuerat. Hinc( in Libro de Brevitate vite fere toto, imprimis cap. 7.) id agit, Exiftimat vere vivere effe fibi vivere, fibi autem in otio, disque quos aliis impendimus, nobis ereptos, abduétos, perditos, ille reus, quot dies abftulit? quot ille candidatus? quot illa anus efferendis beredibus laffa? quot ille ad irritandam avaritiam cantantium fimulatus ager? quot ille potentior amicus qui vos non in amicitia, fed in apparatu ba­bet? Dispunge, inquam, ac recenje vite tue dies: vid. bis paucos admodum& rejiculos apud terefediffe. Sed non lubet ulterius per fectas divagari Philofophorum inter paganos, quorum fa­pientia tam manca& corrigendis æque ac dirigendis mori us neutiquam fufficiens, quod velex hoc fpecimine apparet, exigebat, ut fplendidius lumen per fanétiorem philofophiam indul­geretur orbi emendando. Sacra illud nobis offerunt, dum Oinave pawiay& amorem univerfdem inculcant, dum docent Deum dona fua in nos conferre, non noftra fed aliorum fimul caufa, nec accendi lucernam ut fub modio ponatur, aut fub lecto, verum ut in candelabro ponatur, fervitum præterea nullum effe, laborem rite aliis impenfum, fed illum unice peccatum conftituere, & libertati non officere

Nulli

bili ad negotia transferamur, fecum contentus& fibi vivere poteft, qui in docto later otio, al alia, quanquam promtus, non tamen a fupremo rerum moderatore vocatus,& fatum expe­riri cum elogio bene vixit, qui bene latuit. Efferetur hodie funus viri docti, qui otio Philofophico fruitus eft, Nobiliffimi& Confultiffimi ALBERTI DE HASE J. U. D. Natales fuos Brema A. MDCCXVI. d. 8 Novembris invenit, genus ducens a Patre& Avo Viris in orbe litterate celeberrimis, Ecclefiæ atque Scholæ noftræ fulgentiffimis quondam luminibus, ifto THEO. DORO, hoc CORNELIO HASÆIS S. Th. Doctoribus& Profefforibus, Ecclefiæ Mariana Paftoribus maxime Venerandis atque facundiffimis, hoc quidem Primario, pofteaquam idem mu­nus in Martiniana gefferat, Venerandi Minifterii& Collegii Profefforum seniore, atque per aliquot annos Jl. Gymnafii Rectore Magnifico. Mater fuit Matrona Nobiliffima GESA MAR­GARETHA LÖNING, Avia foemina laudatiffima SARA WOLTERS, filia T. T. LAURENTII WOLTERS Magnarii& ANNA GROND; Proavus T. T. JOHANNES DANIEL DE HASE Negotiator feliciffimus Francofurti ad Moenum& Coerus Reforinati, qui inde in pagum Bockenheim, cultus divini caufa commigrat, Senior, Proavia T.T. SUSANNA DE BOM­MERT T.T. SEGERI DE BOMMERT& SARE GOMARÆ, genus celebre ducentis ex Wichmannis& Gomaris, nata. Stirpis materne Avus fuit Vir Nobiliffimus& Ampliffimus AL­BERTUS LÖNING Magnarius ex præcipuis& Senator, Avia 1. T. GESA COPER, Proud T. T. JASPARUS LONING Negotiator,& T.T. WUNIGUNDA BERENS. Parentum mo­nitis,& majorum exemplis excitatus in tenera jam ætate, poftquam omnes claffes inferiores permeaffet, præceptoribus charus, ad altiora fubfellia promotus, quod contigit Ao MDCCXXXII. ftudiorum fuperiorum curriculum ingreffus, attente clariffimos Profeffores audivit tradentes, litteras humaniores Henricum Heifenium, Philofophiam Ludolphum Henricum Rungium& Diony­fium Kragelium, Jurium autem fcientiam Johannem Schoeneum, Didericum Klugkiftium, Didericum Duifingium& Didericum Smit Patriæ nunc Senatorem atque Prætorem Ampliffimum& be­ne merentiffimum. Pofitis in Parria tyrociniis exteras falutatum ivit Mufas A. MDCCXXXVII. Francofurtenfes primum prope Viadrum, ubi diligenter aufcultavit jll. Mofero, Celeberrimis quoque Fleiſchero, Triero& Polaco, dein biennio poft Rintelenfes, quum tranfierat atque luftraverat Berolinum, Lipfiam, Halam, Jenam, Gotham, Vinariam, Jfenacum& Caffellas, ubi tunc ardebant tedæ conjugales Sereniffimi Principis Hæredis. Per biennit fpatium iridem Rintelii commoratus, frequentavit Celeb. Peftelium atque Wolfrathum, inde vero tranfiens Patriam, in Bel­gilm& ad metam contendit, quam attigit Ultrajecti, publice defenfa d. 13 Junii A. MDCCXLII. difputatione inaugurali, de licita juramenti judicialis contra matrimonium delatione, unde vifis celebribus Belgii Foederati urbibus, falvus& fospes ad fuos reduit. Vitan degit per decennium privatam& coelibem. Vixit tamen Deo, quem coluit, vixit fibi, litans Mufis& virtuti, fed& vixi: proximo, quem aut confiliis in confultationibus, aut infumto fæpius labore ad fopiendas lites, fincere juvit. Sed vixit parum, decedens in fiorida ætate Annorum XXXVI. menf. IX. & Dier. XV. poftquam valetudo ab aliquo tempore cachexia& nuferine d. 14 labentis accedente febre maligna concuffa effet, cujus violentiæ, exquifitiffimis remediis non reprimendæ, fuc­cubuit d. 24 in ipfa meridie. Inferetur quicquid mortalecia muier monumento in templo Mariano, hodie fub horam 1. Memento Lector cujus fies conditionis, negotiofus aut otiofus, mo­niti ex placitis fanctæ Philofophiæ alte merito menti infigendi, Nullus noftrum fibi vivit ipfi, nullus item fibi ipfi moritur; Viventes igitur vivamus Domino, ut morientes moriamur Domino, quo

five vivamus five moriamur fimus Domini. Vale P. d. 28 Aug. A. MDCCLIII.