RECTOR& PROFESSORESP ILLUSTRIS SCHOLA BREMENSIS LECTORI S.
tuperemus prorfus ad admirandam animi fortitudinem& conftantiam, contra mortis terrores, quam produnt Divi Pauli ad illam tendentia defideria, in epiftola ad Philippenfes capite primo commate tertio& vicefimo, paucis quidem fed energeticis maxime verbis explicata. iuuiav ix is to avaλoas, concu pifco, five intenfa animi cupiditate qualis in affectibus jucundis nos movet, feror ad refolutionem vinculorum, aut carceris, aut ad iter atque emigrationem, five quocunque modo avaave intelligas, ex multiplici vocis fignificatu, quem poft GATAKERUM( de flylo N. T. cap.7 Opp p. 40.) SUI CERUS( in Thefauro p. 284) illuftrat; nifi eadem gratia confirmatos, fimilique ductos cupidine, deprehenderemus in hiftoria fanctorum fequentis ævi,& nifi iftiusmodi heroicæ virtutis exempla, noftra adhucduin ferrent tempora. Anhelare ad illa quæ cæteroquin fugiuntur per humanam naturam, affectu concupifcentiæ duci& delitias quærere in eis quæ faftidium naufeamque creant mortalibus, exoptare quæ plurimi fi pote averruncarent votis& ftudiis maximopere, attamen unâ, placida animi tranquillitate, fummo vitæ mortisque arbitro, permittere res fuas, etiamfi is pro fua vegox decreverit votis adverfum, id fane humanas fuperat vires& virtutem omnem, quanta prædicetur& laudetur philofophorum mentes robore animaffe ad oppetendum poftremum fatum. Non eft de nihilo, quod obfervat AMELIUS( in elucid dict. NT Tom. I. pag. 55.) Paulum fignificantiffimam felegiffe dictionem, quo fe fuamque fpem, aliis& firmioribus innixam fuffultamque fundamentis opponeret, philofophorum grandiloquentiæ tam turgide de fua promtitudine ad difceffum ex hac vita perfonantium, tam contemtim de morte, non quidem ipfa ut dicta recte penfitanti liquet, fed de animi ob illam debilitate& irrequieta anxietate, fentientium, tamque jucundis appellationibus, quo& fi pore his animi lenirent ægritudinem illam defignantium, quales DILHERRUS( Lib. I. Ele. cap. 16.) promit: Addimus ipfum hoc pacto fe quoque oppofuiffe pfeudapoftolis, qui procul dubio, fi non ex præceptis philofophiæ Græcanica, tamen Orientalis in devia erant feducti, quo martyria& violentas effugerent, nominis Chrifti caufa perpetiendas mortes, vitanda ex apoftolorum decretis, licita effe docebant atque inculcabant,& ab afflictionibus liberi, delitiis fruebantur feculi, ac quæftus caufa doctrinam lanctiffimi Sofpitatoris, quantum illam cum carnis voluptatibus componere poterant, annuntiabant. Immane quantum fubfidunt gentilium dicta& philofophemata, de animi tranquillitate in oppetenda morte, fub ea quæ ex purioribus fanctæ doctrine fontibus, ad illam fibi inducendam hauriunt chrifticolæ, mentesque illius difciplina innutritæ atque Deo deditæ, fi jufta judicii lance expendantur& comparentur, quæ ex Philofophiæ præceptis, contra terrores mortis aut pro illius defiderio afferunt, PLATO( in Phadone) PLUTARCHUS( in Confolatione ad Apollonium) SENECA( ad Martiam)& CICERO( in primo Tufculanarum Quastionum cum illis quæ folus fanctus Martyr CYPRIANUS( in libro de mortalitate) ad mortem expetendam, dum ex adorando Dei confilio illius hora inftat, exponit. Namque ignari ifti rerum quæ vitam infequuntur, nequidem ipfam mortem, nifi fub imagine privat onis fibi repræfentarunt, cumque ærumnarum pertæfi effent, fæpius illarum ceffationem, fubftruxere fuæ confolationi ut præcipuum fundamentum, five cum Ægyptiis, Hermeticis& plurima Orientalium parte, illam definirent per didnvow owμatos, noi à pariofior and noews owμatixis, refolutionem corporis& ceffationem fenfationis corporea, apud STOBEUM( in Eclogis pag 515) five cum Pythagoræis per aún xeiror tuxns and owμatos, folutionem atque feparationem corporis& anima, apud SCHEFFERUM( de Philof. Italica p. 37.) five cum Epicureis per signow did news privationem fenfationis juxta GASSENDUM( de vita& morte Epicuri pag, 274) live cum aliis, Platonicis Stoicisque alio modo, in quibus omnibus, præter finem adverfi quod patimur in hac vita, nihil declaratur. Quodfi autem in hoc folum mors hominum confifteret, quid diftaret à morte bruti, cujus itidem fenfationes, tam jucundæ quam afperæ& graves definunt? Præterea circa ftatum mentis à corpore folutæ, quicquid ex lucis alicujus refiduæ ftricturis, aliquando conjicerent, aut per tranfennam confpicerent, five potius per conjecturas fufpicarentur, id omne per fuborientia & obftantia dubia, ipfis reddebatur incertum, neque fine fluctuatione, de animi immortalitate, quantum illam optarent, erant perfuafi. Quoniam vero illa perfuafio, ad folidam confolationem confert plurimum, utpote quæ fpem gignit melioris& majoris boni futuri, qua demum animus fuftentatur, ne fatifcat fub onere moleftorum atque terrorum; vel hine liquet quam inftabilis fuiffe debuerit illorum vacillans nimis& cariofa conftantia. Vel unius CICERONIS( in libro de Confolatione) ratiocinium nobis pandit dubiorum fludus, quibus immerfæ fuerunt gentes; ex cujus perfona de aliorum fortitudine judicium ferre tanto poffumus certius, quoniam, quod ex aliis ejus libris planum eft, fectarum perreptaverat arcana, atque dogmata non fine acumine excufferat. Redeunt omnia ad hoc dilemma, verfanturque in hoc cardine, five cum corpore extinguatur anima, five fuperftes maneat, non effe expavefcendam mortem; Etenim fi æternum vivat, nihil optabilius effe morte, qua ex hujus vitæ miferiis deferimur in oras, quas beati incolunt,& in quibus vel Dii vel cum Diis erimus; Sin extinguatur nullum doloris poft mortem fenfum fupereffe, fed quietem, inftar fomni& nequidem fomniorum vifis turbandi, afferri. Ex iftis doctrinis, de factis quæ hiftoria refert, difpiciendum eft, undenam derivanda fint, utrum ex animo fedato& inftructo præfidiis, quæ veri nominis fortitudinem pariunt, utrum vero, licet iftam fæpe portentofa fpecie mentiantur, ex defperatione obftinata ex vitæ tædio invincibili, aut ex mentis per corruptam vim imaginationis, infania. Quantum hinc diftant mentium doctrina falutis imbutarum& fide in Servatorem confortatarum defideria! Caufam illæ mortis recte norunt, quod non fati alicujus duri& bruti lex fit, fed peccatum, conficiendum prorfus mediante corporis cui inhabitat putrefactione, cumque id horreant atque ut ab illo liberentur penitus, votorum ipforum, propter amorem Dei fanctitatisque, quæ maxime condecorat immortales fpiritus. fit fumma, non ex vitæ aut ærumuarum tædio, quod imprudentis& impatientis eft, fed ex naufea peccati, mortem appetunt, fane averfationem minuunt& faftidio medicantur. De fempiterna vita animæ, deque corporum refufcitatione perfuafi, quoniam vadem fuum atque fponforem habent in coelis, qui poftquam ipfe ex fepulcro refurrexerat, quo expergifceret aliquando redemtos ex diuturno corporis fomno, habitaculum coelefte occupavit, noftramque numanam naturam exaltavit ad fummæ gloriæ faftigium, non cæcutiunt circa futura, fed gnari perfectionis ad cujus culmen perducentur, poftquam debitum naturæ folverunt, quum perfectionis atque felicitatis fint avidi, quumque illam concupifcant defideriis enixis& votis ardentibus, nequidem indifferentes funt circa vitæ exitum, fed cupidi anhelant. Incenfi funt amore Dei Triunius, falutis fuæ authoris atque fontis inexhaufti, nec fitim illorum reftinguunt rivuli gratiæ defcendentes in ipforum corda, annituntur idcirco& precibus efflag tant, quo demum perducantur ad fcaturiginem. Diligunt Servatorem optimum, amor ejus illos vége, urget, uti Paulum ipfa difcedendi cupido, tanguntur corda& afficiuntur contemplatione meritorum, Qinardewrlas immenfæ& cruciatuum ejus, ipforum bono& vice, tam patienter tamque conftanter perpefforum, gaudent in illius favore quem perfentifcunt, delitiantur in fpectaculo gloriæ ad quam in communione ejus funt evehendi; Hoc dum fidei fenfu afficiuntur, qui illius non funt expertes, in exercitiis pietatis, neglectim habentes mundum& quæ concupifcentias illius irritant explentve, fufpirant Jefu quando venies! Ohe quando eo deferar, ubi faciem ejus videbo,& fatiabor olim expergefatus, illa, Dolores equidem& morborum moleftiae hanc cupidinem incitant, fed non funt illius caufae. Sapienter eis utitur benignum Numen, non ad excitanda, fed ad acuenda defideria vitæ melioris, atque ad retrahenda illa, à rebus fluxis& à nimio amore vitæ caduca, tot fpinis confitæ, dum illo tentamur per noftram fragilitatem. Tali concupifcentia mortis, Redemtori fuo crebro acclamavit, gratiffimum illud ipfi gorpua,' Exbé, quæ probe exercitata& præparata per tenebricofas portas ad vitam meliorem tranfiit, Matrona Nobiliffima& egregii exempli, cujus funus hodie deducendum ad tumulum eft, HIBBELIA DE HASE, nata voN CAPPELN. Vitam illa ducit ab Anno fuperioris feculi LXXXIII. d. 24. Augufti, edita à majoribus inclutiffimis, ex meritis in Patriam. Patrem nacta eft Virum Nobiliffimum, Experientiffimum atque Dotifmum JOHANNEM FRIDERICUM VON CAPPELN, Medicine Doctorem,& per multos annos Profef forem Reipublicæ Phyficum, ac demum totius Ordinis Profefforum Seniorem meritiffimum, Celeberrimam; Matrem vero Fæminam præclaræ tame, ADELHEIDAM ALERS. Avus fuit Vir perquam Maunificus& Confultiffimus HENRICUS VON CAPPELN, Conful& Scholæ conftituendæ Duumvir grav ffimus; Avia Domina METTA HOYER, filia Magnifici D DERICI HOYER, JCti, Confulis, Ecclefiarum in agro Vifitatoris& Scholarchæ fplendidiffimt, atque LUCIE MEYER, Proavus ir Ampliffimus& Confultiffimus HENRICUS VON CAPPELN, primum Archiepifcopi Bremenfis Confiliarius, Præfectus Neuenhufans& Præpofitus Coenobii Neuenwoldani, deinceps Patriæ Senator& Ecclefiarum Vifitator; Proavia vero Dna ILSA VON DEM BRINK, Viri Excellentifimi WILHELMI VON DEM BRINK, Civitatis Tremonienfis Syndici, genusque ducentis ex antiquis& celebribus profapis SCHARMBEKIORUM, HUDENIORUM, BORKUMIORUM, RAHDIORUM, GROPELINGIORUM& PRUNDENEIORUM filia. Abavus fuit Dir Ampliffimas& Confultiffimus D: DERICUS VON CAPPELN, Senator; Abavia REBECCA NEVEN, nata HENRICI NEVEN, Patricii,& GARBRECHTE SEGEBADEN, Ex materno itemmate numerat Avum Virum Magnificum& Confultiffimum HENRICUM ALERS, Confulem& III, Scholæ antea, ultra viginti annos Curatorem; Aviam vero Dnam HIBBELIAM BAKEN, Ampliffimi N. BAKEN, Magnarii& Senatoris, ac ADELHEIDIS MEIER filiam Proavum Spettatiffimum Virum JOHANNEM ALERS, Collegii Seniorem membrum; Proviam Dnam CHRISTINAM SCHWECHHAUSEN, natam Viri Pranobil ffimi HENRICI SCHWECHHAUSEN, Senatoris, aptemque& proneptem Magnificorum Confulum ERICI& DIDERICI HOYERORUM, quorum hic rempublicam auxit, non pacis folum HEID fed& Marte, dum in expeditione adverfus Efenfes no 1540. mota, copiarum Bremenfium Dux fuit, urbemque Efenam expugnavit. Alavum denique HENRICUM ALERS, templi Anfgariani dilem, filium JOHANNIS AI ERS, è Collegio Seniorum; atque Abaviam ADELHEIDAM WACHMAN, cujus parens fuit Amplifimus S nator CONRADUS WACHMAN, ortos familiis PESTORFIORUM, STENOVIORUM, BRANDIORUM, KENKELIORI M, BREDELOHUM, STEDINGIORUMque, ante bina fecula& à longo retro tempore ob merita DANTE præclaris. A piis Parentibus, ab unguiculis, per probam educationem, ad omne virginale decus moresque refpondentes præcellentibus tantorum majo um imaginibus, effigiata eft, fucceffu felic ilimo; quo factum ut ipfa adulta, Vir plurimum Reverendus atque Dotiffimus DANIEL DE HASE,( filius primogenitus Viri fumme Reverendi atque Celeberrimi CORNELII DE HASE, S. S. Theol, D. ejusque Profeffors, aliquibus in annis Ill. Gymnafii Rectoris Magnifici, coetus Martiniani& poftea Mariani Paftoris Pr marii, denique Venerandi Miniſterii& Ordinis Profefforum Senioris, cujus memoriam Schola æque ac Ecclefia grata mente exofculantur; Frater autem Viri admodum Reverendi& Celeberrimi THEODORI DE HASE, SS, Theol, D.& Profefforis,& in æde Mariana Fcclefiaftis, cujus elegantem eruditionem etiam poß. Gra veneratur cultior, quaqua patet Europa,& germanus Viri Nobilifimi, Confultiffimi& Doctiffimi JACOBI DE HASE, 1. U. D. atque Philofophiæ Moralis Profefforis undiquaque Celeberrimi, longioreque vita digniffim) illius illectus amoribus, felici illam fibi jungeret conRubio Anno MDCCVL. d. 9. Februarii, fecumque duceret Cappelam in Comitatu Lippiaco, ubi verbi minifterio fungebatur. Quaterna prole hot matrimonium beatum eft. Etenim 1) SARA ANNA, 2) JOHANNES FRIDERICUS, 3) CORNELIUS, fatis in tenella ætate concefferunt, fervaverat, Vir Nobiliffimus atque ante triennium fummos in arte Machaonia, quam heic feliciter exercet, in alma Viadrina meruit honores, confcripta hone in finem& defenfa Differtatione Inaugurali, de inflammatione fanguinea ex principiis anatomicis& mechanicis dedu& a. Quum plurimum Reverendus maritus, anno præfcripto, viduas condecorant. Uti erat in præceptis religionis inftruct, fic pietatem coluit maximopere, affidue quantum per vires valetudinemque licuit, ad extrema ufque vitæ, cultui publice interfuit, imitata fæminas fanctas, que fpem fuam repofitam habuerunt in Deo, Comis MDCCXVI, ad meliora tranfiret, natale folum patriosque lares repetiit cum unico fil olo tunc trienni, quo illius educationi& inftitutioni in hac urbe profpicere: ur melius. Transegit iftud fuæ viduitatis tempus ad beatam ufque mortem, in exercitio virtutis, quæ ex fanctorum legarorum Chrifti præterea erat, liberalis erga egenos, curam gerens rei familiaris, vere áix pos, nec in hominum verfabatur circulis, Ante plures annos, valetado quam antea experta fuerat ex voto, quamque confirmabat moderamen juftum diætæ& affectuum, affligi cepit fymtomate difficili& in praxi clinica rarioris exempli, inflammationis hepatis, depulfo tamen cum difcrimine inde imminente, remediorum exquifitorum virtute, nifi quod per intervalla, doloribus colicis ex eodem mali fonte propullulantibus excruciaretur; ufque quo ante quinque circiter menfes morbus prior invaluit, quo per
detur exanime corpus hora I. in templo Martiniano. Tu lector, quisquis es, difce mori in tempore,& mortem concupifcere beatam, que terribilis eft dum ignota eft, uti per ona larvata pueruliss quam expavefcunt, fed detracta larva, dum agnofcunt, exofculantur, Alxipos par ait JOHANNES CLIMACUS( in fcala fexta Paradif) ὁ θάνατον καθ' ἡμέραν πάντως προσδεχόμενος, ἅγιος δὲ ὁ τότες καθ' εαν εφιέμενος, V. P. P. 4, 23. Maji A, MDCCXLIV,