24

RECTOR& PROFESSORES P ILLUSTRIS SCHOLA BREMENSIS LECTORI S.

A

rdua fatis, multúmque adeò in jure Ecclefiatico agitata eft quæftio, an& quibus de caufis verbi divini

unde inter

miniftro, cujuscunque ille fit ordinis, illæsâ confcientiâ muneri facro, ai femet confecravit, renunciare, ftationéque fuâ, antequam à fupremo Domino morte avocetur, ultrò decedere liceat. Quæftionis hujus folutio, fine dubio à circumfatis, rationumque quibus fe ad id permoveri patitur, momento pendet. Certè qui per legitimam portam in ovile CHRISTI introiit, nec femet ipfum temerè ingeffit, ab alis intrudi paffus eft, fed animo ritè præparato, DOMINI nutum placide exfpectans, eun­dem unicè fecutus eft,& in timore nominis ejus, cum plenâ fui ipfabnegatione, finceróque propofito, promovendæ gloriæ ejus falutisque animarum æternitati confecratarum, fe huic operi femel tradidit, ultrò intelliget, nihil fibifemet ipfum amplius juris relictum effe, fed obftrictum fe potius agnofcet, ut DOMINO fuo, quemadmodum fub hujus vitæ generis initium, fiquidem piè illud freperit, pollicitus eft, per omnem vitam, ubicunque& quocunque id fieri queat modo, omni virium mentis ac corporis contentione conftanter inferviat. Ipfe DOMINUS eft qui Paftore Doctores cum reliquis adminiftris in Ecclefiæ commodum conftituit I COR. XII. 28.& EPHES. IV. 11. feqq. ab ipfo illis datum eft minifterium reconciliationis 2COR. V, 18. 19. ab ipfo digni hari funt, ut ejus loco legatione fungantur ib. 20. imò, ut unusquisque eos reputare debeat, fervos Chrifti& difpenfatores myfteriorum Dei. ICOR. IV.1. Huic aliquando operis fui reddituri furationem HEB. XIII. 17. coll. Luc. XVI. 2. Hinc igitur præcipua eorum cura effe debet, ut fidi deprehendantur 1 COR. IV. 2. ídque non folùm dum illud obeunt, fed& ut in eodem conftanter, uamdiu id ipfi placuerit, perfeverent, quod fides illa ad mortem usque à quâ promiffio corone vite fufpenditur, Apoc. II. 1o. neceffario involvit. Sic GENTIUM APOSTOLUS fuo exemplo meibat, exclamans' Αλλ' ουδενός λόγον ποιοῦμαι, ἐδὲ ἔχω τὴν ψυχήν μου τιμίαν ἐμαυτῷ, ὡς τελειώσαι τὸν δρόμον μου μετὰ χαρᾶς καὶ τὴν διακονίαν ἣν ἔλαβον παρὰ τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ, διαμαρτύρασθαι το ευαγγέλιον, χάριτος τοῦ Θεοῦ. Sed nullius rationem habeo, neque vita mea mihi ipfi cara eft, ut abfoluam cur fum meum cum gaudio,& minifterium quod accepi à DOMINO JESU, ut tefter Evangelium gras Dei. ACT. XX. 24. Atque hoc tantò magis requiritur, quò magis ipfe DOMINUS dudum declaravit, qui manum femel aratro admovit, fi ad ea que à tergo funt, refpiciat, ineptum effe regnum Dei. Luc. IX.62. conf. 1 COR. IX. 16. 17. Faceffere igitur hinc quàm longiffimè debent omnia carnis confilia, omnesque qui illis incruftandis quæruntur prætextus. Hujus generis aprimis jus Canonicum, Extra C. Nifi X. IX. de Renunciat. quinque rejicit, his verfibus com­prehenfos: Sanctior ut fias, bumilémque oftendere poffis, Oria vel captes, fanctos fugiasve labs, Divini vel prætextu dictaminis baud fas, Paftorale tibi munus dimittere Paftor. Atque hæc quidem, licèt jus Canonicum non magnæ inter Proteftantes Auctoritatis fit, fe tamen fatis ree habent. Fruftra fanè quis fub fpecie ftudii fanctitatis feliciùs promovendæ, ab opere hoc de­fiftere quæret, quod totum, fi ritè obfervetur, eò comparatum eft, ut& ipfe& qui illum audint, in veritate magis fanctificentur. Submiffi autem animi, quem barbarè humilitatem appellant, laudem hoc prætextu quærere, tantò certius fuperftitionis aut hypocrifeos, quæ illis temporib, cum hæ leges conderentur, jam ferpebat, fignum eft, quò magis vera animi fubmiffio nullo facilè pacto rectius demonftrari poteft, quàm fi, cùm liber fis, omnibus te mancipes, ut multos creris, omnibúsque omnia fias, ut ubique aliquos falves. COR. IX. 19-22. Otii autem quærendi gratiâ, temet fubducere, ut eò liberiùs mundi hujus commodis feculique illecebris frui que, uti animi mollis atque voluptuofi, ita ignavi atque abjecti eft laborem, tædia, moleftias atque pericula, quæ hoc munus comitantur, fubterfugere velle: quo ipfo Demam Paulum derelingentem, quia amore mundi captus erat, imitaberis 2 TIM. IV, 9. aut ut imbellis timidúsque caftrorum Jehova Exercituum defertor, militiam, perfido dicto facramento, turpiter defugies. Non nge hinc abit, fi quis munus hoc cum alio vitæ genere muneréve commutare quærat, Canones Ecclefiafticos Belgii XII. ita fonat: Quandoquidem minifter verbi femel legitimè vocat per omnem vitam ad minifterium obligatus eft; non licebit ipfi ad alium vite ftatum fe transferre nifi ob graves& momentofas rationes de quibus claffis cognofcet& judicabit. Divini autem diaminis prætextum obtendere, uti illa tempora fapit ubi fictis revelationibus non fine horrendo nominis divini abufu fraudibus color quærebatur, ita tantò minus hic in cenfum venit, quò minus illæ promiffie, aut poft conftitutam femel ecclefiam, confignatúmque verbi divini Canonem ulterius exfpectandæ funt. His autem& fimilibus caufis minus fonticis penitùs valere juffis non defunt tamen fatis juftæ, quæ& apud æquos rerum arbitros debitum pondus habent,& animum ejus, qui in hoc difcrimen adductus eft, plenè tranquillare poffunt. providentiâ fuâ, in eum ftatum redigat, ut non ampliùs concredito munere ritè defungi queat Obtinet hoc inprimis, fi vel ætate provectis non amplius vires five mentis five corporis fup­Atque hæ idem eo potiffimum redeunt, fi idem ille qui miniftros in Ecclefiæ ufum conftituit, eosdem, petant, vel graviori atque infanabili morbo ad munia fua inepti reddantur. In talibus itaque ircumftantiis, regulâ hac comprehenfis: Si fenium, morbus vel fonticus opprimat, absque Crimine paftorale potes demittere munus, non folum Canones juris Pontificii Extra C. Nifi X. IX. de reniat. dimiffionem licitam pronunciant, verùm& Proteftantes omnes idem agnofcunt, quin& in primitiva jam Ecclefiâ, inde mos introductus talibus adjunctos dandi, fed qui dein ut multa a in Papatu tractu temporis in turpem abufum, quo& vivis atque valentibus jam fucceffores dati funt,& etiamnum dantur, degeneravit, ut fusè docet Cel, BÖHMER US Fur. Ecclefiaft. Tm. I. Lib. III. Tit. VI. Quidni autem ob tales caufas quis munere quod ex voluntate Domini fui piè fufcepit, piè iterum decedat? cum& hanc non minus ejus effe voluntatem pateat, cujushutu illa eveniunt,& perinde fit, utrum te morte, an ea immittendo, ob quæ munus amplius fuftineri ritè nequeat, ave et. Quin& tantò illud eft æquius, quò magis hac ratione curare queas, ne quid Ecclefia curæ tuæ commil detrimenti capiat. liberarentur Num. IV. 3.& VIII. 3. fed&, difertè juffit, qui vitium aliquod aut incommodum corporis, fub quo hendunt, vid. MAIMON D. in tratatu de inceffu in Santuario cap. VII,§. 12. altari amplius defervire non poffent, cibis faci non minus& proventu San& uarii conftanter, ac reliqui au miniftrantes fruerentur, certiffimo documento, quòd qui ob has caufas, è minifterio dimittantur, eodem honore iisdemque prærogativis dignos haberi velit, ac fi adhuc in eodem occuparentur. Lev. XXI, 22, XXII. 1. 2. animum advertet, Vidit Brema noftra fpatio quatuor annorum cum dimidio, rariffimo& nunquam hactenus fortè audito exemplo, tre in primariâ fede, ad totidem diverfas urbis parochiales Ecclefias cónftitutos, déque illis multis modis egregiè meritos Viros, poftquam excuffimus. Idem igitur cùm nunc corundem ultimo faciendum effet, non abs re vifum eft propius expendere an& ob quas caufas diflionem expetere fas fit wltimum, quem Mofes conftituit vitæ terminum LXXX annorum vel attigiffent, vel non nimis longè ab illo abeffent, impetr.tâ hoefta dimiffione requiem à labore fumere, quorum primo cùm jufta funebria ante biennium perfolveremus, honeftæ vacationis præmium WAGON GRUS, ad ed. D. Virginis Paftor Primarius, hic loci A.< IɔlɔcLXX. a. d. 1x Januar, honeftis parentibus editus, l'atre Vimintegerrimo ELARDO WAGENER, hæreditario Domino in Hodenberg, Matre Nobiliff. TIBETA MEYERA, HENRICI SCHACHT, mercatoris honeftiffimi nominis, vidua, Avus Paternus erat, H'ERONYMUS WAGENER, Negotiator Luneburgenfis ex præcipuis, Avia MARGARETHA BRUNINGIA. Maternum Avum nactus erat Virum Nobiliffimum atque Ampliffimum CHRISTIANUM MEYE­RUM, Reip. hujus Senatorem optimè meritum. Aviam Nobiliff ANNAM SCHACHTIAM. Mittebatur jam à primâ infantia in folam noftram publicam, ubi feliciter cæcepta ftudia, in illuftri Lycæo dein ulteriùs continuavit, cúmque fe Theologiæ confecraffet, hie facrum præpararet, Huic A. MDCXCVII, primùm admotus eft, cùm a. d. XXI, April à Pranobili atque Excellentiffimo Libero Bare A STRUNCKEDE, privatorum facrorum adminifter eligeretur, quâ ftatione in alterum annum ornatâ A. MDCXCVIII, a. d. VI, Jul, inprimis Viros Celeberrimos Francifcum Baringium& Cornelium Hafaum fedulò au tivit, donce anno 1694. Groningam indéque tandem Duisburgum concederet,& Clariff. in utraque Academiâ Virorum, maximè autem illic Braunii, hic Hulfii operâ ufus, fe ad munus extraordinarius caetus Stephanienfis in urbe noftrà Paftor renunciatus eft, Provinciam hanc cùm per feptem annos fuftinuiffet, A. MDCCV. a, d. XIX, Maji ordinarius ad æd. Div. Virginis lectus eft, ibidémque A. 1708. fecundum,& denique 1711, a, d, XII. Maji pri­mum locum obtinuit, poftquam interea temporis ad minifterium Cappelenfe in comitatu Lippiaco fruftra follicitatus effet. Qua affiduitate Defunctus munus fuum, inprimis dum vegetior etas& vires fuppeterent, obierit, quantáque facultate, ordine, comprè atque nervofe pro Pedetentim autem ingravefcente fenio vires eum deferere coeperant, unde& tandem coa& tum fe vidit, ut dimiffionem quæreret, quam& honeftè impetravit, primóque tefti Pafchatis hujus anni die, Ad ftatum ejus domefticum quod attinet, A. MDCCV. a. d. VIII, Sept, anxit fibi tori fociam Nobiliff multaque laude confpicuam Virginem TIBETAM WESEMAN, HENRICI WESEMAN, Mercatoris flo­Non aufpicarus tantùm hic torus fed& denâ prole fecundus fuit. Dimidia horum liberorum pars, primogenitus Elardus, tertius filiolus, fed qui nunquam vivus lucem adfpexit, filia Adelbeida,

concione dicendi gavifus fit, notius eft quàm ut hic moneri oporteat. qui erat XVIII. Aprilis, publicè cerui fuo ultimum Vale dixit. rentiffimi,& BARBARE DUNTZEN filiam, nunc moeftiffimam viduam,

negotiatore, unde primùm nato Conrado in teneriore ætate exftincto. filius Elardus& filia Metta adhuc fuperant,

Atque hinc non tantùm ipfe Deus quondam voluit, ut qui tabernaculo cum vafis fuis portandis in deferto infervi­

Non abs re hæc cùm maximè à nobis meditationi fubjecta effe deprehendet, qui ad circumftantias in quibus illa feribimus,

Qui nobis eum in finem occafionem fuppeditat, eft Vir admodum Venerandus atque Do& tiffimus ELARDUS

feptimo, nec non ultimo pirtu editi gemelli David& Didericus maturè omnes demortui funt. Superfunt autem divinâ adhuc benignitate Filiorum fecundus, Vir plur. Rever. atque Eruditiff HENRICUS WAGENER, natus a. d. 29. Oct, 1708, in duodecimum jam annum tioris fortunæ CONRADO FRESE Sen, unde reftat filia Tibeta Gertrudis, filiole Elardo Conrado maturè iterum è vivis erepto. Defuncto autem hoc priori Conjuge, eadem ad fecun la vota tranfiit cum Viro integerrimo CASPARO KRÆGELIO, honeftiffimi nominis Clivia Potentiff. Borufforum Repi à Concionibus aulicis, quem nuper a, d. XI. Maji Marianus coetus magno fuffragiorum numero in locum Emeriti Parentis, Paftorem ordinar. elegit. Nobiliff. Virgo BARBARA nata 1712. a. d. 16. Aug. primum nupta Negotiatori lau­fimo JOHANNI GEORGIO LIND, unde d.functus unicam neptem Tibet am Margaretham vidit. Sequebatur hanc 1717. a. d. 21 Sept. alter ELARDUS, Vir plur. Venerandus atque Eruditiß. V. D. in coetu Aduwertbenfi territorii Groningani Minifler. Reftat filius Excipiebat hanc proxime 1715. a. d. 28. Jan, altera Letifima Virgo TIBETA quae a. d. 14. Jan. 1744. nuptum ceffit Mercatori itidem fel cif­CHRISTIANUS, qui a d. 25. Febr. 1722. in lucem editus, mercaturæ fe tradidit, ejúsque causâ adhuc in Angliâ degit. Valetudine quidem fatis firmâ præditus defunctus videbatur, fed pedetentim tamen illa varii generis morbis, febribus ftomachalibus, biliofis, in­termittentibus, vebementioribus doloribus arthriticis atque tuff, labefactari cœpit. Ante XVIII. circiter hebdomades acceffit Teneus, primum quidem non adeò periculofus vifus, tandem autem inflammatio vifcerum fe prodidit unde adhibitis fruftra remediis, a. d, XVII, Junii inter XII,& I, nocturnam V. cllccXLV.